SHAHARLARDAGI YO‘L HARAKATI XAVFSIZLIGINI OSHIRISH UCHUN ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Keywords:
Yo‘l harakati xavfsizligi, aqlli svetoforlar, sun’iy intellekt, shahar infratuzilmasi, yo‘l-transport hodisalari, transport tiqilinchlari, videokuzatuv, xavfli zonalar, texnologik modernizatsiya, Toshkent shahriAbstract
Ushbu tadqiqot shaharlardagi yo‘l harakati xavfsizligini oshirishda zamonaviy texnologiyalarning rolini o‘rganishga bag‘ishlangan. Asosiy e’tibor Toshkent shahrida aqlli svetoforlar va sun’iy intellekt (AI) asosidagi monitoring tizimlarining samaradorligini baholashga qaratildi. Tadqiqot Mirzo Ulug‘bek tumanidagi chorrahada 3 oy davomida o‘tkazilib, videokuzatuv, sensorlar va AI tahlillari yordamida ma’lumotlar yig‘ildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, aqlli svetoforlar yo‘l-transport hodisalarini 12.4% ga, tiqilinchlarni 20% ga kamaytirdi, AI esa xavfli zonaları 92% aniqlik bilan aniqladi. Tadqiqot texnologiyalarning afzalliklari bilan birga, yuqori xarajatlar va infratuzilma muammolarini ham muhokama qiladi. Ushbu yondashuv O‘zbekiston shaharlari uchun xavfsiz va samarali yo‘l harakati tizimini shakllantirishda muhim qadam bo‘lib, kelajakda kengroq qo‘llash imkoniyatlarini ochadi. Tadqiqot natijalari mahalliy infratuzilmani modernizatsiya qilishda qo‘llanilishi mumkin.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi. Yo‘l harakati xavfsizligi statistikasi. Toshkent: IIV nashriyoti, 2023.
2. Singapore Land Transport Authority. Smart Traffic Systems Report. Singapur: SLTA Publishing, 2022.
3. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti. Global Road Safety Report. Jeneva: WHO Press, 2023.
4. O‘zbekiston Transport Vazirligi. YTH iqtisodiy ta’siri. Toshkent: Transport Vazirligi, 2024.
5. Berlin Transport Department. AI in Urban Traffic Management. Berlin: BTD Publications, 2023.
6. Toshkent shahar hokimligi. Aqlli svetoforlar sinov hisoboti. Toshkent: Shahar hokimligi matbuot xizmati, 2024.
