EMERGING EXTRACTION TECHNOLOGIES IN OLIVE OIL PRODUCTION
In the field of olive oil extraction, current scientific research has focused on improving quality, paying particular attention to optimizing the efficiency of extraction and reducing the duration of the process. Recently, studies have been conducted to improve the traditional malaxation process and obtain positive effects on both oil production and consumption. With these aims, emerging technologies including microwave (MW), pulsed electric field (PEF), and ultrasound (US) have been applied to conventional virgin olive oil extraction process.
scientific, oil extraction, fruits, ratio, Conventional techniques, Ultrasound, PEF applications in olive oil extraction, Microwave applications in olive oil extraction, oil extraction process
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING AHOLI VA HUDUDLARINI FAVQULODDA VAZIYATLARDAN MUHOFAZA QILISHDA EVAKUATSIYA QILISH MUAMMOLARI VA ULARNING YECHIMLARI
Maqolamda O‘zbekiston Respublikasining aholi va hududlarini favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish va evakuatsiya qilish ya’ni oziq ovqat, suv, kiyim-kechak va moddiy tomonlama ta’minlash, tibbiy xizmat ko‘rsatish, vaqtinchalik turara joy bilan taminlash va boshqa shunga o‘xshash chora tadbirlarini ko‘rib chiqish holatalari keng ma’noda yoritiladi.
Favqulodda vaziyatlar, evakuatsiya, boshqaruv organlari, tibbiy yordam, radioaktiv moddalar, avtomobil kolonnalari, moddiy ehtiyojlar, boshpana
PAXTA TOZALASH MASHINALARINI LOYIHALASHDA ULARNING ISHONCHLILIGINI TA’MINLASH
Ishonchlilik yoki puxtalik har qanday mashinaning ishlatishdagi juda muhim ko‘rsatkich bo‘lib hisoblanadi. Mashina oqim yoki agregat tarkibiga kirganda ularning elementi, alohida o‘zi ko‘rilganda esa qism va detallar unga nisbatan element hisoblanadi. Ularning har biriga ishonchlilik nuqtai nazaridan “buyum” deb qaraladi. Buyumlar tiklanuvchi va tiklanmas bo‘ladilar.Tiklanuvchi buyumlar ishlamay qolish - buzilish sodir bo‘lgandan keyin tiklanib, yana ishlatiladigan bo‘ladi. Masalan, ko‘pgina paxta tozalash mashinalarining arrali silindrlari. Tiklanmas buyumlar buzilgandan keyin yemirilganlik yoki iqtisodiy foydasiz bo‘lgani uchun yangisiga almashtiriladi. Buyumlarni ishonchlilikka aloqador holatlari quyidagi ko‘rsatkichlar bilan tavsiflanadi.
Ishonchlilik yoki puxtalik, ishga yaroqlilik, uzoqqa chidamlilik, buzilganlik, ishlab berish, buzilmasdan ishlash, saqlanuvchanlik, resurs
FUQAROLIK HUQUQIDA VASIYLIK VA HOMIYLIK TUSHUNCHASI, ULARNING FARQLARI HAMDA UMUMIY JIHATLARI
Mazkur maqolada fuqarolik huquqining muhim institutlaridan biri sanalgan vasiylik va homiylik institutlari chuqur tahlil etilgan. Avvalo, ushbu institutlarning tarixiy shakllanishi, amaldagi O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksida belgilangan huquqiy asoslari ko‘rib chiqiladi. Vasiylik va homiylikning fuqarolik muomalasidagi o‘rni, qo‘llanish holatlari va ularning ijtimoiy himoya tizimidagi roli yoritiladi. Shuningdek, vasiylik va homiylik o‘rtasidagi asosiy farqlar, ularning umumiy huquqiy funksiyalari, subyektlari va huquqiy mas’uliyati tahlil qilinadi. Maqolada xorijiy davlatlar tajribasi bilan taqqoslash asosida milliy qonunchilikni takomillashtirish yuzasidan ilmiy-amaliy takliflar ham keltirilgan
vasiylik, homiylik, fuqarolik huquqi, muomala layoqati, qonunchilik, huquqiy javobgarlik, ijtimoiy himoya
IOT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA SUV RESURSLARINI MASOFADAN NAZORAT QILISH VA BOSHQARISH TIZIMINI YARATISH
Maqolada suv resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida Internet of Things (IoT) texnologiyalariga asoslangan masofaviy monitoring va boshqaruv tizimi ishlab chiqish yondashuvlari yoritiladi. Bugungi kunda suv resurslariga bo‘lgan talab keskin oshib borayotgan bir paytda, ularni oqilona boshqarish zamonaviy texnologik yechimlarni talab qiladi. IoT qurilmalari orqali suv sifati, sarfi va holati real vaqt rejimida kuzatilib, ekologik muvozanatni saqlashda muhim vositaga aylanmoqda. Ushbu tadqiqotda IoT arxitekturasi, datchiklar tizimi, axborot uzatish modullari va ma’lumotlar tahlil platformalari asosida eksperimental loyiha ishlab chiqilgan
IoT, masofaviy monitoring, suv resurslari, datchiklar, real vaqt tizimi, ma’lumotlarni tahlil qilish, ekologik nazorat, aqlli tizimlar
IOT VA SUN’IY INTELLEKT INTEGRATSIYASI ORQALI SUV RESURSLARINING SAMARALI BOSHQARUVI
Suv resurslarini samarali boshqarish bugungi global iqlim o‘zgarishlari, demografik o‘sish va sanoatlashtirish sharoitida dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada zamonaviy axborot texnologiyalari, xususan, Internet of Things va sun’iy intellekt vositalarining integratsiyasi orqali suv resurslarini boshqarish tizimlarini takomillashtirish masalalari yoritiladi. Tadqiqotda IoT qurilmalari yordamida ma’lumotlar yig‘ilishi va ularni sun’iy intellekt algoritmlari yordamida tahlil qilish orqali qaror qabul qilish jarayoni tahlil qilinadi. Shuningdek, real vaqtli monitoring, prognozlash va avtomatik boshqaruv mexanizmlarining imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston sharoitida bu texnologiyalarni joriy etish istiqbollari va amaliy yechimlar ham muhokama qilinadi.
IoT, sun’iy intellekt, suv resurslarini boshqarish, raqamli monitoring, aqlli tizimlar, ekologik xavfsizlik.
SANOAT ZONALARIDA SUV IFLOSLANISHINING OLDINI OLISH VA IFLOSLANGAN SUVNI TOZALASHDA IOT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH
Sanoat zonalari ekologik suv ifloslanishining asosiy manbalaridan biri hisoblanadi. An’anaviy nazorat va tozalash tizimlari real vaqt rejimida ishlamaydi, bu esa ifloslanishning o‘z vaqtida aniqlanmasligiga olib keladi. Ushbu maqolada Internet of Things (IoT) texnologiyasi yordamida sanoat hududlarida suv ifloslanishini qanday oldini olish mumkinligi hamda tozalash jarayonini qanday optimallashtirish mumkinligi ko‘rib chiqiladi. Aqlli sensorlar, avtomatik ma’lumot yig‘ish, bulutli tahlil va prognozlash asosida ifloslanishning oldini olish imkoniyati yaratiladi. Ushbu yondashuv ekologik barqarorlik va sanoatning ekologik me’yorlarga mos faoliyat yuritishini ta’minlaydi
Sanoat oqava suvlari, IoT, real vaqt monitoringi, ifloslanishni oldini olish, aqlli sensorlar, avtomatlashtirilgan tozalash, barqaror suv boshqaruvi
DEVELOPMENT OF AN AUTOMATED IOT-BASED SYSTEM FOR WATER RESOURCE MONITORING
Efficient monitoring and management of water resources are crucial in the context of global climate change and increasing water scarcity. Traditional manual monitoring systems are often inefficient and do not provide real-time data. This paper presents the development of an automated Internet of Things (IoT)-based system designed to monitor water resources such as rivers, reservoirs, and irrigation canals in real time. The proposed system uses smart sensors, wireless communication, and cloud-based analytics to collect, transmit, and analyze water quality and quantity data. The system enables timely decision-making and ensures the sustainable use of water resources.
IoT, Water Resource Management, Real-Time Monitoring, Smart Sensors, Cloud Computing, Automation, Environmental Monitoring
JAHON IQTISODIYOTI INTEGRATSIYASI SHAROITIDA TARIFF SIYOSATINING AHAMIYATI
Mazkur maqolada jahon iqtisodiyoti integratsiyasi jarayonida tariff siyosatining tutgan o‘rni, uning global savdo oqimlariga, milliy iqtisodiyotlarga ta’siri va xalqaro raqobat muhitidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Tariff siyosati yordamida davlatlar o‘z ichki bozorlarini himoya qiladi, savdo balansini muvozanatlaydi va strategik tarmoqlarni qo‘llab-quvvatlaydi. Statistika va xalqaro tajriba asosida tarif choralarining integratsiya sharoitida qanday ijobiy va salbiy oqibatlarga olib kelishi ochib berilgan.
Jahon iqtisodiyoti, integratsiya, tariff siyosati, protektsionizm, savdo balansi, bojxona, iqtisodiy siyosat, xalqaro savdo.
OZIQ-OVQAT MAHSULOTLARI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHDA TARIF VA NOTARIF CHORALAR
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligini ta’minlashda qo‘llanilayotgan tarif va notarif choralar tahlil qilinadi, mavjud muammolar va takliflar yoritiladi. Shu orqali milliy oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashda samarali tartibga solish vositalari yoritilishi ko‘zda tutiladi
Sanitariya, fitosanitariya, muvofiqlik sertifikati, tarif, notarif, texnik to’siqlar, standardlashtirish, import, eksport, texnik reglamentlar, bojxona ekspertizasi, oziq ovqat mahsulotlari, bojxona bojlari, , eksport nazorati
ЦИФРОВИЗАЦИЯ АУДИТОРСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ: РИСКИ И ВОЗМОЖНОСТИ
В статье рассматриваются современные тенденции цифровизации аудиторской деятельности, а также анализируются ключевые возможности и риски, связанные с внедрением информационных технологий в аудит. Цифровизация открывает новые горизонты для повышения эффективности и качества аудиторских проверок за счет автоматизации, применения искусственного интеллекта и облачных решений. Вместе с тем, процесс цифровой трансформации сопряжен с вызовами, включая киберугрозы, недостаточную подготовку кадров и вопросы юридической ответственности. Основываясь на обзоре литературы, кейс-стади и экспертных интервью, в статье выявлены основные направления развития и предложены рекомендации по минимизации негативных последствий цифровизации в аудиторской практике. Материал будет полезен для специалистов в области аудита, ИТ и менеджмента, а также для разработчиков нормативно-правовой базы.
цифровизация, аудит, информационные технологии, риски, возможности, искусственный интеллект, автоматизация, кибербезопасность, блокчейн.
MILLIY IQTISОDIYОTDА TАRKIBIY О'ZGАRISHLАR JАRАYОNLАRINI TАKОMILLАSHTIRISH
Ushbu ilmiy ishdа milliy iqtisоdiyоtdа tаrkibiy о‘zgаrishlаr jаrаyоnlаrini tаkоmillаshtirishgа оid muаmmоlаr tаhlil etilаdi. Tаdqiqоtdа iqtisоdiyоtdа tаrmоqlаrаrо muvоzаnаtni sаqlаsh, innоvаtsiоn texnоlоgiyаlаrni keng jоriy etish, resurslаrdаn оqilоnа fоydаlаnish vа rаqаmli iqtisоdiyоtgа о‘tish shаrоitidа tаrkibiy о‘zgаrishlаrning аsоsiy yо‘nаlishlаri о‘rgаnilаdi. Shu bilаn birgа, ishlаb chiqаrish, xizmаtlаr vа qishlоq xо‘jаligi sоhаlаridа strukturаviy islоhоtlаrni chuqurlаshtirish оrqаli bаrqаrоr iqtisоdiy о‘sishgа erishish vа mаmlаkаt rаqоbаtbаrdоshligini kuchаytirish imkоniyаtlаri аsоslаb berilаdi. Xаlqаrо tаjribа tаhlili аsоsidа О‘zbekistоn iqtisоdiyоtidа tаrkibiy о‘zgаrishlаrni muvаffаqiyаtli аmаlgа оshirishgа qаrаtilgаn аmаliy tаvsiyаlаr ishlаb chiqilаdi.
milliy iqtisоdiyоt, tаrkibiy о‘zgаrishlаr, iqtisоdiy islоhоtlаr, innоvаtsiyаlаr, rаqаmli iqtisоdiyоt, tаrmоqlаrаrо muvоzаnаt, sаnоаt mоdernizаtsiyаsi, iqtisоdiy bаrqаrоrlik, resurslаrdаn sаmаrаli fоydаlаnish, xаlqаrо tаjribа.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA UGLEROD SOLIG‘INI JORIY ETISH ORQALI SOLIQ MA’MURIYATCHILIGINI TAKOMILLASHTIRISH VA YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHNI JADALLASHTIRISH IMKONIYATLARI: EKOLOGIK, IQTISODIY VA INSTITUTSIONAL YONDASHUV
Mazkur maqola O‘zbekiston Respublikasida yashil soliqlarni, xususan, uglerod solig‘ini joriy qilish orqali soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish imkoniyatlarini tahlil qiladi. Maqolada, avvalo, mamlakatning ekologik siyosati va Parij bitimi doirasidagi xalqaro majburiyatlar ko‘rib chiqiladi. Shundan so‘ng, uglerod solig‘ining iqtisodiy va ekologik foydalari, shuningdek, bu soliqning davlat byudjetiga qo‘shimcha daromad manbai sifatida qanday rol o‘ynashi mumkinligi tahlil etiladi. SWOT tahlili yordamida soliqni joriy etishning kuchli va zaif tomonlari, imkoniyatlar va tahdidlar o‘rganiladi. Shuningdek, maqolada bu jarayonni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan texnologik, institutsional va ijtimoiy o‘zgarishlar hamda qarorlar ishlab chiqiladi. Ushbu tadqiqot O‘zbekistonning yashil iqtisodiyotga o‘tishini tezlashtirish va ekologik barqarorlikni ta’minlash yo‘lidagi amaliy qadamlar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
Yashil soliq, soliq ma’muriyatchiligi, ekologik siyosat, barqaror rivojlanish, Parij bitimi, karbon chiqindilari, yashil iqtisodiyot, SWOT tahlil, davlat byudjeti, ekologik barqarorlik, energiya samaradorligi, atrof-muhit muhofazasi.
INTERAKTIV TA’LIM METOD VA TEXNOLOGIYALARINING PEDAGOGIK ASOSLARI VA ULARNING SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada interaktiv ta’lim metod va texnologiyalarining mazmuni, afzalliklari va ularning an’anaviy ta’limdan farqi tahlil qilinadi. Ta’lim jarayonida interaktiv yondashuv o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi faol hamkorlik, o‘zaro muloqot asosida bilimlarni egallashga asoslanadi. Interaktiv metodlar orqali o‘quvchilar o‘z fikrlarini erkin ifoda etish, mustaqil xulosa chiqarish, bahs-munozaralarda ishtirok etish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Maqolada shuningdek, interfaol vositalar, o‘qitish samaradorligini oshiruvchi tashkiliy-pedagogik omillar ham yoritilgan.
interactive learning, interactive tools, mutual communication, independent thinking, pedagogical technologies, interactivity, lesson effectiveness.
BUXORO VILOYATIDA INVESTITSIYA OBYEKTLARI UCHUN YER TANLASH JARAYONINI XORIJIY TAJRIBA ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada investitsiya obyektlarini joylashtirish uchun yer tanlash jarayonining ilmiy-uslubiy asoslari tizimli tarzda yoritilgan bo‘lib, bu boradagi xorijiy ilg‘or tajribalar (Germaniya, AQSh, Estoniya) va O‘zbekiston Respublikasining mavjud yondashuvlari o‘rtasida komparativ (taqqosiy) tahlil olib boriladi. Xususan, rivojlangan davlatlarda yer tanlash qarorlarini qabul qilishda qo‘llaniladigan fazoviy tahlil usullari, ko‘p mezonli baholash, ochiq GIS-portal tizimlari va investitsion xavf indikatorlariga asoslangan yondashuvlar ilmiy jihatdan ko‘rib chiqiladi.
yer tanlash, investitsiya obyektlari, takomillashtirish, xorijiy tajriba, boshqaruv modeli, GIS texnologiyalari, dron texnologiyalari, fazoviy tahlil, geoportal, yer kadastri, baholash, raqamli xarita, indikatorlar tizimi, barqaror rivojlanish, raqamli transformatsiya
IMPACT OF VIRTUAL GROUP WORK METHODS ON LEARNING OUTCOMES IN ORGANIZING PRACTICAL DRAFTING LESSONS USING AUTOCAD
This study investigates the impact of virtual group work methods on learning outcomes in practical drafting lessons using AutoCAD within an undergraduate engineering curriculum. A quasi-experimental design was employed, comparing a group of students engaged in virtual collaborative AutoCAD projects with a control group using individual, in-person drafting tasks. Learning outcomes were assessed through drafting proficiency tests, student engagement surveys, and academic performance metrics. Results indicate that virtual group work significantly enhances students’ technical drafting skills, fosters collaborative problem-solving, and increases engagement compared to traditional individual methods. These findings highlight the potential of virtual collaboration tools to improve AutoCAD-based drafting education, offering insights for educators aiming to integrate technology-driven group work into engineering curricula.
virtual group work, AutoCAD, engineering drafting, collaborative learning, learning outcomes, computer-aided design, student engagement, practical drafting lessons, engineering education
KOMPYUTER GRAFIKASI DARSLARIDA MICROSOFT PUBLISHER’DAN FOYDALANISH ORQALI TALABALARNING GRAFIK DIZAYN KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu tadqiqot kompyuter grafikasi darslarida Microsoft Publisher dasturidan foydalanish orqali talabalarning grafik dizayn ko‘nikmalarini rivojlantirish samaradorligini o‘rganadi. Oliy ta’lim muassasasida o‘tkazilgan tajribada talabalar ikki guruhga bo‘lingan: bir guruh Microsoft Publisher yordamida loyiha asosidagi vazifalarni bajargan, ikkinchi guruh esa an’anaviy o‘qitish usullariga rioya qilgan. Tadqiqot grafik dizayn mahorati, talabalar ishtiroki va ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini baholash uchun testlar, so‘rovnomalar va loyiha natijalarini tahlil qildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Microsoft Publisher’dan foydalangan guruh an’anaviy guruhga nisbatan grafik dizayn ko‘nikmalarida sezilarli yaxshilanish va yuqori ishtirok darajasini namoyish etdi. Ushbu topilmalar kompyuter grafikasi o‘qitishda Microsoft Publisher kabi qulay dasturlardan foydalanishning ta’lim samaradorligini oshirishdagi ahamiyatini ta’kidlaydi.
Microsoft Publisher, kompyuter grafikasi, grafik dizayn, o‘qitish metodikasi, talabalar ishtiroki, ijodiy fikrlash, loyiha asosidagi ta’lim, ta’lim samaradorligi
MUHANDISLIK GRAFIKASI FANINI O‘QITISHDA AUTOCAD’DAGI 2D VA 3D MODELLASHTIRISH VAZIFALARINING TALABALARNING FAZOVIY TASAVVURIGA TA’SIRI
Ushbu tadqiqot muhandislik grafikasi fanini o‘qitishda AutoCAD’dagi 2D va 3D modellashtirish vazifalarining talabalarning fazoviy tasavvur ko‘nikmalariga ta’sirini o‘rganadi. Oliy ta’lim muassasasida o‘tkazilgan kvazi-eksperimental tadqiqotda talabalar ikki guruhga bo‘lingan: tajriba guruhi AutoCAD’da 2D va 3D loyihalarni bajargan, nazorat guruhi esa faqat 2D chizmachilik bilan shug‘ullangan. Fazoviy tasavvur ko‘nikmalari maxsus testlar, talabalar ishtiroki so‘rovnomalari va akademik natijalar orqali baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, 2D va 3D modellashtirish vazifalari talabalarning fazoviy tasavvurini sezilarli darajada yaxshilaydi, xususan, 3D modellar bilan ishlash fazoviy orientatsiya va muhandislik tasavvurini oshiradi. Tadqiqotda keltirilgan AutoCAD chizmalari va hisob-kitoblar loyihalarning amaliy jihatlarini ko‘rsatadi. Ushbu topilmalar muhandislik ta’limida AutoCAD’ning o‘qitish samaradorligini oshirish bo‘yicha qimmatli tavsiyalar beradi.
AutoCAD, 2D modellashtirish, 3D modellashtirish, fazoviy tasavvur, muhandislik grafikasi, o‘qitish metodikasi, talabalar ishtiroki, muhandislik ta’limi, chizmachilik
FRAZEMALAR VA HIKMATLARDA HURMAT MA’NOSINING IFODALANISHI
Mazkur maqolada o‘zbek tilida hurmat ifodalashda qo‘llaniladigan frazeologik birliklar tahlil qilinadi. Shuningdek, hurmat tushunchasi xalq og‘zaki ijodiyotida — maqol, matal, hikmatlarda, doston va ertaklarda qanday aks etishi va o‘zbek jamiyatidagi ahamiyati, uning oilaviy hamda ijtimoiy munosabatlardagi o‘rni batafsil yoritilgan.
Hurmat, izzat-ikrom, frazeologik birikmalar, og‘zaki ijodiyot, madaniyat, ijtimoiy munosabatlar
ОСНОВЫ РЕСУРСОСБЕРЕГАЮЩИХ ТЕХНОЛОГИЙ ХРАНЕНИЯ И ПЕРЕРАБОТКИ ЗЕРНА
Ресурсосбережение – совокупность мер по бережливому и эффективному использованию фактов производства (капитала, земли, труда). Обеспечивается это посредством использования ресурсосберегающих и энергосберегающих технологий; снижения фондоемкости и материалоемкости продукции; повышения производительности труда; сокращения затрат живого и овеществленного труда; повышения качества продукции; рационального применения труда менеджеров и маркетологов; использования выгод международного разделения труда и др. Ресурсосбережение, несомненно, способствует росту эффективности экономики, повышению ее конкурентоспособности. В процессе хозяйственной деятельности ресурсы предприятия занимают одно из центральных мест, поэтому вопрос ресурсосбережения и определения оптимального соотношения ресурсов в зерноперерабатывающих предприятиях очень актуален в настоящее время. Финансовая политика в области ресурсов направлено воздействует на долговременное состояние предприятия, а также определяет его текущее состояние. Она диктует тенденции экономического развития, перспективный уровень научно-технического прогресса, состояние производственных мощностей предприятия. В непростых условиях становления российской экономики максимально повысился интерес к проблеме эффективного и рационального использования ресурсов предприятия. Оптимизация управленческих решений в области ресурсов требует пристального внимания к вопросам оценки эффективного анализа будущего положения. Особенности финансовой политики предприятия говорят о необходимости всесторонней комплексной экономической оценки различных вариантов использования ресурсов. В свою очередь, выбор наиболее подходящей стратегии зависит от реальных экономических условий, которые требуют гибкого изменения сложившейся практики управления финансами предприятия для нормализации всего производственного процесса.
YETTISHAHAR DAVLATI TARIXIY GEOGRAFIK-SIYOSIY CHEGARALARI VA TABIIY SHART-SHAROITLARI
Biz maqolamizda Yettishahar davlati geografik joylashuvi siyosiy chegaralari go’zal tabiati haqida malumotlar keltrilib o’tilgan hisoblanadi
Sharqiy Turkiston, Muhamad Yoqubbek,Uyg’ur, Shinjon, Xitoy,Qashg’ar, chegaralar,Oqsuv,Uchturfon,
МИРОВЫЕ ТЕНДЕНЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ТАЛЬКОВОГО СЫРЬЯ
Тальк – это гидросиликат магния (Mg3Si4O10(OH)2), самый мягкий природный минерал (1 балл по шкале Мооса), широко применяемый как наполнители и функциональный компонент во многих отраслях. Глобальное производство талька оценивается примерно в 7–7,5 млн т в год. Тальк востребован как диспергирующий и смазочный компонент благодаря своей мягкости, химической инертности и гидрофобности. По данным USGS, в 2023 г. структура потребления талька в США была следующей: пластмассы – 30 %, керамика – 27 %, краски и лаки – 17 %, бумага – 9 %, кровельные материалы – 8 %, резина – 5 % и прочие направления (сельское хозяйство, косметика и др.) – 4 %. Эти цифры иллюстрируют ключевую роль талька в производстве пластиков, керамики, ЛКМ и других материалов. В мировой промышленности тальк ценят как высокомаржинальное сырье для повышения качества продукции (улучшение прочности, огнеупорности, белизны и т.п.) в сочетании с невысокой стоимостью.
XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARI KOMPETENSIYASINING RIVOJI
Mazkur maqolada xorijiy mamlakatlar, xususan Finlyandiya, Yaponiya, Janubiy Koreya, Singapur, AQSh va Buyuk Britaniyada boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini tayyorlash, ularning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish va rivojlantirishga qaratilgan tizimlar tahlil qilingan. Har bir mamlakatning o‘ziga xos metodikasi, ta’lim siyosati va sifat monitoringi orqali o‘qituvchilarning bilim, ko‘nikma va munosabatlarini rivojlantirishga erishilayotgani ko‘rsatilgan. Xorijiy tajribani o‘rganish asosida O‘zbekistonda boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari kompetensiyasini rivojlantirishga doir tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Boshlang‘ich sinflar, o‘qituvchining kompetensiyalari, xalqaro tajriba, kasbiy rivojlanish, pedagogik tayyorgarlik, Fin ta’lim modeli.
SAYFIDDIN BOHARZIYNING HAYOTI VA MAQBARASINING MADANIY MEROSDAGI O‘RNI
Mazkur maqolada XIII asrning yirik allomasi va tasavvuf namoyandasi Sayfiddin Boharziyning hayoti, ilmiy-maʼnaviy merosi hamda uning nomi bilan bogʻliq meʼmoriy yodgorlik – Boharziy maqbarasi haqida fikr yuritiladi. Maqolada maqbaraning tarixiy ahamiyati, meʼmoriy tuzilishi, bezaklari va o‘tmishda hamda hozirgi kunda olib borilgan restavratsiya ishlari tahlil qilinadi. Shuningdek, yodgorlikning Movarounnahr me’morchilik an’analaridagi o‘rni yoritilgan.
Qasri Orifon, Chigʻatoy, Fathobod, Boxarz, Hirot, Nishopur, Makka, Madina, Najmiddin Kubro, Botuxon, Berkaxon, Amir Temur, Golshteyn, Bogoduxov.
SUNIY INTELLEKT VOSITALARI YORDAMIDA TIL O‘QITISH: XORIJIY VA MILLIY TADQIQOTLAR TAHLILI
Ushbu maqolada xorijiy va milliy tadqiqotlarga asoslanib, til o‘qitish jarayonida suniy intellekt texnologiyalarining o‘rni tahlil qilinadi. Xorijiy tajribalarda SI vositalarini o‘quv jarayoniga interaktivlashtirish, individual yondashuvni kuchaytirish va o‘quvchilarning til ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi samaradorligi ko‘rsatib o‘tilgan. Milliy tadqiqotlarda esa, asosan, suniy intellekt texnologiyalarini ta‘lim jarayonida qo‘llashda dastlabki qadamlar, mavjud muammolar va istiqbolli rejalar yoritilgan. Qiyosiy tahlil orqali tadqiqotlar solishtirilib, ulardagi o‘xshashlik va farqlari keltiriladi hamda xulosa va tavsiyalar beriladi.
suniy intellekt, ta’lim texnologiyalari, xorijiy va milliy tadqiqotlar,pedagogic texnologiyalar.
ЭКСТРАКЦИЯ ПЕКТИНА ИЗ СВЕКЛОВИЧНОГО ЖОМА С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ УЛЬТРАЗВУКА И ЛИМОННОЙ КИСЛОТЫ
В данной работе рассмотрены современные подходы к извлечению пектина из свекловичного жома - отхода сахарного производства. Особое внимание уделено применению ультразвуковой кавитации и лимонной кислоты как мягкого экстрагента.
пектин, свекловичный жом, ультразвуковая экстракция, лимонная кислота, биополимеры, растительное сырьё, кислотный гидролиз, пищевые добавки, вторичная переработка
ISHLAB CHIQARISHNI BOSHQARISH TAMOYILLARI
Ishlab chiqarishni boshqarish – bu mahsulot ishlab chiqarish jarayonini samarali tashkil etish, rejalashtirish va nazorat qilish orqali resurslardan optimal foydalanishni ta’minlovchi tizimdir. Ushbu maqolada ishlab chiqarishni boshqarishning asosiy tamoyillari, jumladan, rejalashtirish, standartlashtirish, samaradorlik, sifat nazorati, inson resurslarini boshqarish va innovatsiyalarni qo‘llash masalalari yoritilgan. Zamonaviy ishlab chiqarishda Lean Manufacturing, Kanban va 6 Sigma kabi metodologiyalar muhim rol o‘ynaydi. Bundan tashqari, raqamli texnologiyalar (Industry 4.0) va avtomatlashtirish tizimlari ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishga yordam beradi.
ishlab chiqarishni boshqarish, rejalashtirish, standartlashtirish, sifat nazorati, samaradorlik, inson resurslari, innovatsiyalar, Lean Manufacturing, Kanban, 6 Sigma, Industry 4.0, avtomatlashtirish, xarajatlarni boshqarish, sifat menejmenti.
OMIXTA YEM ISHLAB CHIQARISH JARAYONINI AVTOMATLASHTIRISH
Omixta yem ishlab chiqarish chorvachilik, parrandachilik va baliqchilik sohalarini yuqori sifatli va muvozanatli ozuqa bilan ta’minlashga xizmat qiluvchi muhim sanoat jarayonidir. Ushbu jarayonni avtomatlashtirish oziq-ovqat xavfsizligini ta'minlash, rentabellikni oshirish va sifatni yaxshilashda alohida o‘rin tutadi. Granulalangan omixta yem ishlab chiqarish jarayonida xomashyo tayyorlash bosqichi alohida ahamiyatga ega bo‘lib, bu jarayon yakuniy mahsulotning sifati va ozuqaviy qiymatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu bosqichda birinchi navbatda xomashyo ehtiyotkorlik bilan tanlanadi, sifat jihatidan baholanadi va ifloslantiruvchi moddalardan tozalanadi. Tanlab olingan xomashyolar maxsus uskunalarda maydalanadi va keyinchalik aralashtirish bosqichiga o‘tkaziladi. Bu bosqichda bajariladigan har bir texnologik amaliyot yemning yakuniy sifatini belgilovchi omillardan biridir.
“QUVA TEXTIL” MCHJDA KALAVA IP NAMLIGINI NAZORAT QILISH JARAYONINI AVTOMATLASHTIRISH
Bugungi kunda to’qimachilik sanoati jadal rivojlanib borayotgan sohalardan biridir. Mahsulot sifatini oshirish, ishlab chiqarish jarayonlarini samarali tashkil etish va energiya resurslaridan oqilona foydalanish asosiy yo’nalishlardan hisoblanadi. Xususan, kalava ip ishlab chiqarishda ipning namlik darajasini nazorat qilish juda muhim omil sanaladi. Chunki ipdagi ortiqcha yoki yetarlicha bo‘lmagan namlik mahsulot sifatiga, texnologik jarayonlarning barqarorligiga va texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu nuqtai nazardan, “QUVA TEXTIL” MCHJda kalava ip namligini avtomatlashtirilgan tarzda nazorat qilish dolzarb masala hisoblanadi. Tekstil sanoatida mahsulot sifatini ta’minlash muhim omillardan biri – kalava ipning namligini nazorat qilishdir. Ipning namlik darajasi ishlab chiqarish jarayoniga, tayyor mahsulotning sifati va chidamliligiga bevosita ta’sir qiladi. An’anaviy usullar namlikni qo‘lda o‘lchash va nazorat qilishni talab qiladi, bu esa inson omili ta’sirida xatolarga olib kelishi mumkin. Shu sababli, Quva Textli MCHJda ushbu jarayonni avtomatlashtirish samaradorlikni oshirish va mahsulot sifatini barqaror ushlab turish uchun dolzarb masala hisoblanadi.
ISSIQXONLARDA KO‘CHATLARNI AVTOMATIK OZIQLANTIRISH MEXATRON MODULI QURILMASINI LOYIHALASH
Ushbu maqolada issiqxonada avtomatlashtirishning joriy etilishi jarayonlar samaradorligini oshirish, tannarxni kamaytirish, mahsulot sifatini yaxshilash va o‘simliklar yetishtirish sharoitlarini nazorat qilish yo‘lidagi qadamdir. Ushbu afzalliklar avtomatlashtirishni zamonaviy dehqonchilik uchun yoki yozgi dachada ekinlarni etishtirishda zarur vositaga aylantiradi. Kultivatsiyani avtomatlashtirish hosildorlikni oshirish va jarayonlarga inson aralashuvini minimallashtirish imkonini beradi.
Issiqxona, Avtomatlashtirish, ko‘chatlar, harorat, namlik, yorug‘lik.